به گفته دادگاه اداری رم، هشدار اشتباه در سامانه شنگن نمی‌تواند مبنای قطعی رد ویزای کار باشد
اگر سفارت ایتالیا اعلام کند که نام متقاضی در سامانه اطلاعات شنگن (SIS) ثبت شده، اما کشوری که ظاهراً هشدار را وارد کرده رسماً اعلام کند چنین هشداری علیه همان شخص ندارد، نتیجه چیست؟ این مسئله محور رأی شماره ۱۰۳۵۰ مورخ ۴ ژوئن ۲۰۲۶ دادگاه اداری منطقه لاتزیو در رم، شعبه پنجم کواتر (TAR Lazio, Roma, Sezione Quinta Quater)، بود. دادگاه به دلیل نقص بررسی اداری و اشتباه در مبنای تصمیم، رد ویزای کار فصلی را ابطال کرد؛ اما سفارت را مستقیماً به صدور ویزا محکوم نکرد.
ماجرای یک درخواست کار فصلی و هشدار منتسب به رومانی
متقاضی دارای مجوز اولیه کار ایتالیا (nulla osta) و پیشنهاد اشتغال کشاورزی بود. او برای دریافت ویزای کار فصلی به سفارت ایتالیا در اسلام‌آباد مراجعه کرد. در اکتبر ۲۰۲۳، درخواست اولیه ویزا به این دلیل رد شد که بنا بر اعلام سفارت، رومانی در سامانه SIS علیه وی هشداری برای جلوگیری از ورود ثبت کرده بود.
متقاضی آن تصمیم را در پرونده قضایی جداگانه‌ای به چالش کشید. سپس نمایندگی دیپلماتیک ایتالیا خودش او را دوباره فراخواند و درخواست جدیدی دریافت کرد. در جریان رسیدگی جدید، اخطار قبلی درباره احتمال رد درخواست نیز صادر شد؛ با وجود این، سفارت در ۱۳ دسامبر ۲۰۲۴ بار دیگر ویزا را رد کرد و تصمیم در ۱۹ دسامبر همان سال به متقاضی ابلاغ شد.
در دعوای دوم، متقاضی هم به ایرادات رویه‌ای استناد کرد و هم ادعا داشت اطلاعات SIS به او تعلق ندارد. نکته سرنوشت‌ساز این بود که او از راه سازوکار اصلاح اطلاعات، با مقام‌های رومانی تماس گرفته و پاسخ‌هایی رسمی دریافت کرده بود. اسناد ارائه‌شده به دادگاه نشان می‌داد مقام‌های رومانی وجود هشدار ثبت‌شده از سوی خودشان علیه این متقاضی را تأیید نمی‌کنند. این شواهد، صرفاً ادعای شفاهی درباره اشتباه سامانه نبود.
دادگاه چه بخشی از اعتراض را پذیرفت؟
دادگاه همه استدلال‌های متقاضی را نپذیرفت. برای مثال، ایراد مربوط به صادرنشدن «اخطار دلایل احتمالی رد درخواست» طبق ماده ۱۰ مکرر قانون ۲۴۱/۱۹۹۰، در مورد تصمیم دوم پذیرفته نشد؛ زیرا در رسیدگی جدید این اخطار داده شده بود. بنابراین نباید چنین نوشت که دادگاه کل تصمیم سفارت را به علت فقدان این اخطار باطل کرده است.
اما دادگاه اعتراض مربوط به اشتباه در مبنای واقعی تصمیم و نقص تحقیقات اداری را وارد دانست. وقتی دولتِ معرفی‌شده به عنوان ثبت‌کننده هشدار، وجود هشدار علیه شخص معین را رد می‌کند، اشاره به همان هشدار نمی‌تواند بدون بررسی بیشتر پایه کافی برای رد ویزا باشد. دادگاه تأکید کرد سفارت باید مدارک ارائه‌شده را بررسی کند و طبق ماده ۲۷ مقرره اتحادیه اروپا شماره ۲۰۱۸/۱۸۶۱ با دولت مرتبط تماس بگیرد تا احتمال تشابه اسمی، اشتباه در شناسایی فرد یا خطای اطلاعاتی روشن شود.
در نتیجه، دادگاه اعتراض را در این بخش پذیرفت و تصمیم رد ویزای ۱۳ دسامبر ۲۰۲۴ را ابطال کرد. اختیار رسیدگی مجدد و تصمیم‌گیری پس از تکمیل تحقیقات همچنان برای سفارت باقی ماند. این رأی به معنای صدور خودکار ویزا یا حذف فوری و قطعی تمامی داده‌های موجود در SIS نیست.
چرا تشابه اسمی در پرونده مهاجرتی اهمیت زیادی دارد؟
اطلاعات سامانه شنگن ممکن است در بررسی درخواست ویزا، ورود مرزی و برخی پرونده‌های اقامت اثرگذار باشد. در چنین مواردی، یک خطا در تطبیق مشخصات هویتی می‌تواند پیامدهای مهمی برای اشتغال، تحصیل یا زندگی خانوادگی داشته باشد. برای همین، هنگام اختلاف باید میان «وجود هشدار در پاسخ سامانه» و «اثبات تعلق هشدار به شخص متقاضی» تفاوت گذاشت.
در پرونده رم، منشأ اعتراض صرفاً این نبود که متقاضی خود را بی‌گناه می‌دانست یا اعلام می‌کرد هرگز وارد رومانی نشده است. عامل تعیین‌کننده، اسناد رسمی همان کشور و تعارض آن با علت ذکرشده در تصمیم سفارت بود. این موضوع اثبات می‌کند که به‌دست‌آوردن مستندات صحیح، به‌ویژه پاسخ مرجع ثبت‌کننده داده، ممکن است ارزش حقوقی بسیار بیشتری از تکرار درخواست بدون ارائه مدرک جدید داشته باشد.
اگر درخواست ویزای شما به علت SIS رد شد، چه اقداماتی مفید است؟
نخست، برگه رسمی رد ویزا و تاریخ ابلاغ آن را نگه دارید. بررسی کنید کدام کشور به عنوان صادرکننده هشدار معرفی شده، نوع ویزا چیست، و آیا دلیل رد به یک هشدار مشخص متکی است. مجوز کار (nulla osta)، قرارداد پیشنهادی، مدارک کنسولی و همه مکاتبات را نیز حفظ کنید.
دوم، در صورت احتمال تشابه اسمی یا اشتباه هویتی، درخواست رسمی دسترسی به داده‌ها و در صورت لزوم درخواست اصلاح یا حذف را مطرح کنید. داده‌هایی مانند نام و نام خانوادگی، تاریخ و محل تولد، شماره گذرنامه و دیگر مشخصات شناسایی باید با مدارک معتبر مقایسه شوند. متقاضی باید پاسخ مرجع صالح را به‌صورت قابل استناد دریافت کند؛ صرف مکاتبه غیررسمی همیشه کافی نیست.
سوم، اگر کشور خارجی هشدار را ثبت کرده باشد، لازم است صلاحیت آن کشور برای بررسی و تصحیح داده‌ها و سازوکار همکاری اداری با ایتالیا در نظر گرفته شود. مقررات SIS حقوق دسترسی، تصحیح و حذف داده‌های نادرست یا غیرقانونی را به رسمیت می‌شناسند. با این حال، ارائه درخواست حذف لزوماً اجرای تصمیم رد ویزا را متوقف نمی‌کند و به‌خودی‌خود باعث صدور ویزا نمی‌شود.
چهارم، راه شکایت علیه رد ویزا را جدا از راه اعتراض به داده‌های SIS بررسی کنید. موضوع دعوا، مرجع صالح، شیوه ابلاغ و مهلت اعتراض باید در پرونده مشخص شود. هرگاه اسناد رسمیِ مغایر با هشدار در دسترس قرار گرفت، ارائه مستند آنها به سفارت و در صورت لزوم به دادگاه اهمیت دارد.
در ایتالیا درخواست بررسی SIS را به کجا می‌توان فرستاد؟
نهاد رسمی حفاظت از داده‌های شخصی ایتالیا (Garante per la protezione dei dati personali) توضیح می‌دهد که درخواست‌های دسترسی، تصحیح و حذف اطلاعات SIS را می‌توان به وزارت کشور، اداره امنیت عمومی، اداره مرکزی پلیس جنایی، بخش پنجم N.SIS، نشانی Via Torre di Mezzavia 9, 00173 Roma ارسال کرد. دارندگان پست الکترونیکی تأییدشده ایتالیایی (PEC) می‌توانند از نشانی dipps009.1005@pecps.interno.it استفاده کنند. اگر پاسخ کامل داده نشود، امکان طرح شکایت طبق شرایط اعلام‌شده نزد مرجع حفاظت از داده‌ها وجود دارد. وقتی هشدار را کشور دیگری وارد کرده است، باید رویه‌ها و اختیارات مرجع آن کشور نیز بررسی شود.
پیام اصلی رأی
رأی ۱۰۳۵۰/۲۰۲۶ نه ابزار امنیتی شنگن را بی‌اعتبار می‌کند و نه به هر فردی که نامش در SIS آمده حق قطعی ویزا می‌دهد. نکته حقوقی آن روشن‌تر و دقیق‌تر است: اداره نمی‌تواند داده‌ای را که تعلق آن به فرد با مدارک رسمی زیر سؤال رفته، بدون تحقیق تکمیلی مبنای تصمیم منفی قرار دهد. تفکیک میان خطای شناسایی، هشدار معتبر و تشخیص حقوقی شرایط ورود، برای دفاع مؤثر در پرونده‌های ویزا ضروری است.
منابع رسمی و قابل بررسی
دادگاه اداری منطقه لاتزیو، رم، شعبه پنجم کواتر، رأی شماره ۱۰۳۵۰/۲۰۲۶ مورخ ۴ ژوئن ۲۰۲۶، پرونده شماره ۴۸۰۷/۲۰۲۵: متن کامل رأی در پایگاه رسمی دادگستری اداری ایتالیا. مقرره (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۸/۱۸۶۱، به‌ویژه ماده ۲۷؛ راهنمای رسمی نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا درباره SIS و حقوق اشخاص.
Avv. Fabio Loscerbo
وکیل دادگستری دارای صلاحیت وکالت نزد دیوان عالی کشور ایتالیا (دادگاه فرجام).
ثبت‌شده در دفتر نمایندگان منافع نزد مجلس نمایندگان ایتالیا در حوزه مهاجرت.
نماینده منافع ثبت‌شده در دفتر شفافیت اتحادیه اروپا، شماره 280782895721-36، در حوزه مهاجرت و پناهندگی.
شناسه ORCID: 0009-0004-7030-0428.
این مقاله با کمک ابزارهای هوش مصنوعی و تحت هدایت، بازبینی و مسئولیت سردبیری نویسنده تهیه شده است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر