خروج از ایتالیا میتواند به قیمت از دست دادن اجازه اقامت تمام شود
در حقوق مهاجرت ایتالیا، غیبت هرگز موضوعی خنثی و بیاهمیت نیست. خروج از کشور در حالی که یک روند اداری مربوط به اجازه اقامت در جریان است، میتواند پیامدهایی تعیینکننده داشته باشد و حتی به رد کامل درخواست منجر شود. این یک خطر فرضی نیست، بلکه واقعیتی است که بهطور فزایندهای توسط رویه اداری و آرای قضایی تأیید میشود.
اجازه اقامت صرفاً یک سند اداری یا تشریفاتی نیست. این مجوز بیانگر یک رابطه حقوقی مستمر میان تبعه خارجی و دولت ایتالیا است؛ رابطهای که بر حضور واقعی و پایدار در قلمرو ملی استوار است. هرگاه این تداوم حضور قطع شود، مبانی حقوقی حق اقامت بهطور جدی تضعیف میگردد.
مقامات ایتالیایی بهطور ثابت، غیبت طولانیمدت یا غیبتی که بهصورت منظم ساماندهی نشده باشد را بهمنزله قطع اقامت تلقی میکنند. در عمل، این بدان معناست که حتی اگر درخواست تمدید اجازه اقامت بهدرستی و در موعد مقرر ارائه شده باشد، خروج از ایتالیا ـ بهویژه در نبود چارچوب روشن برای بازگشت قانونی ـ میتواند موجب شود که اداره به این نتیجه برسد که شرایط قانونی اقامت دیگر وجود ندارد.
رویه اخیر دادگاههای اداری این رویکرد را تثبیت کرده است. دادگاهها تأیید کردهاند که اگر تبعه خارجی برای مدت قابلتوجهی خارج از ایتالیا بماند و در مهلت اعتبار ویزای بازگشت به کشور وارد نشود، رد اجازه اقامت از نظر حقوقی موجه و قانونی است. در چنین مواردی، اداره اختیار ارزیابی ندارد، بلکه قانون را بهصورت الزامآور اعمال میکند و صرفاً فقدان یکی از شرایط اساسی اقامت قانونی را احراز مینماید.
آنچه این موضوع را بهویژه حساس میکند، اثر محدود تضمینهای شکلی و آیینی پس از احراز غیبت است. هنگامی که رد درخواست بر فقدان عینی شرایط لازم ـ مانند تداوم اقامت یا بازگشت منظم به کشور ـ استوار باشد، تصمیم اداری غالباً تصمیمی الزامی تلقی میشود. در نتیجه، ایرادات شکلی یا توجیهات دیرهنگام معمولاً توان تغییر نتیجه را ندارند.
پیام روشن است و نباید دستکم گرفته شود. ترک ایتالیا در حالی که یک روند اداری هنوز مفتوح است، تصمیمی پرریسک محسوب میشود. حتی یک غیبت موقت، اگر بهدرستی ارزیابی یا از نظر حقوقی توجیه نشود، میتواند سالها اقامت قانونی و مسیر ادغام اجتماعی را با خطر جدی مواجه کند.
در حقوق مهاجرت، حضور اهمیت دارد. زمان اهمیت دارد. قلمرو اهمیت دارد. و گاهی، تنها یک غیبت میتواند یک وضعیت منظم و قانونی را به رد نهایی تبدیل کند.
نسخه کامل این مطلب در پلتفرم Calaméo از طریق لینک زیر در دسترس است:
https://www.calameo.com/books/0080797759e6d98d60004
Avv. Fabio Loscerbo
