وکیل مهاجرتAvv. Fabio Loscerbo

وبلاگ رسمی "Avv. Fabio Loscerbo" به وبلاگ رسمی Avv. Fabio Loscerbo خوش آمدید. این وبلاگ به موضوعات حقوق مهاجرت، حمایت‌های بین‌المللی و مکمل و دفاع از حقوق بنیادی اختصاص دارد. از طریق مقالات، تحلیل‌های قضایی و راهنمایی‌های کاربردی، تلاش می‌کنیم اطلاعات حقوقی مفیدی ارائه دهیم. هدف ما حمایت از وکلا، فعالان حقوقی و مهاجران برای درک بهتر قوانین و حقوق آن‌هاست. Avv. Fabio Loscerbo

۱۴۰۵ شهریور ۱۱, چهارشنبه

پیوستن خانواده در ایتالیا در سال ۲۰۲۶: شرط دو سال اقامت، مهلت ۱۵۰ روزه و حداقل درآمد جدید

در سال ۲۰۲۶، پرونده‌های پیوستن خانواده در ایتالیا با چند قاعده مهم روبه‌رو هستند که بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند باعث تأخیر طولانی یا حتی رد درخواست شود. مهم‌ترین نکات عملی عبارت‌اند از شرط حداقل دو سال اقامت قانونی و پیوسته برای بسیاری از متقاضیان، افزایش مهلت قانونی صدور «نولا اوستا» به ۱۵۰ روز، و به‌روزرسانی حداقل درآمد لازم بر اساس مبلغ کمک‌هزینه اجتماعی سال ۲۰۲۶.

چه کسانی می‌توانند برای پیوستن خانواده درخواست بدهند؟

مبنای اصلی این روند ماده ۲۹ قانون واحد مهاجرت ایتالیا است. در حالت عادی، فرد خارجی که در ایتالیا اقامت قانونی دارد و دارای نوعی اجازه اقامت است که امکان پیوستن خانواده را می‌دهد، می‌تواند برای همسر غیرجداشده و بالای ۱۸ سال، فرزندان زیر ۱۸ سال، برخی فرزندان بزرگسال وابسته که به علت وضعیت شدید سلامتی قادر به تأمین نیازهای اساسی خود نیستند، و در شرایط مشخص برای والدین وابسته درخواست کند.

در مورد فرزندان زیر ۱۸ سال، قانون همچنان حمایت ویژه‌ای از وحدت خانواده در نظر گرفته است. شرط جدید دو سال اقامت قانونی که برای بسیاری از درخواست‌ها لازم شده، در مورد پیوستن فرزند صغیر به همان شکل اعمال نمی‌شود. به همین دلیل، خانواده‌ای که هدفش آوردن فرزند زیر ۱۸ سال است نباید صرفاً به تصور ضرورت گذشت دو سال از اقدام منصرف شود و باید وضعیت دقیق پرونده را بررسی کند.

شرط دو سال اقامت قانونی و پیوسته

یکی از مهم‌ترین تغییرات سال‌های اخیر این است که متقاضی، به‌جز برخی گروه‌های مستثنا، باید در زمان ارائه درخواست حداقل دو سال اقامت قانونی و بدون وقفه در ایتالیا داشته باشد. این شرط نتیجه اصلاحات قانون مهاجرت است و در سال ۲۰۲۶ همچنان بخشی از روند عادی پیوستن خانواده محسوب می‌شود.

این شرط برای دارندگان حمایت بین‌المللی به همان صورت اعمال نمی‌شود. همچنین برای برخی دسته‌های خاص که وضعیت آن‌ها مستقیماً تحت مقررات اتحادیه اروپا قرار می‌گیرد، مانند بعضی دارندگان کارت آبی اتحادیه اروپا یا انتقال درون‌شرکتی، باید مقررات اختصاصی همان عنوان اقامتی جداگانه بررسی شود.

در عمل، موضوع «اقامت قانونی و پیوسته» می‌تواند حساس باشد. برخی استانداری‌ها در دستورالعمل‌های اجرایی خود، سابقه ثبت مداوم فرد در دفتر ثبت جمعیت شهرداری را نیز برای احراز این شرط بررسی می‌کنند. بنابراین داشتن صرفِ کارت اقامت، بدون توجه به سابقه ثبت محل سکونت، تغییر شهر، حذف احتمالی از ثبت جمعیت یا فاصله‌های زمانی میان ثبت‌ها، همیشه برای ارزیابی پرونده کافی نیست. بهتر است قبل از ارسال درخواست، سابقه اقامت و ثبت جمعیت به‌طور کامل کنترل شود.

مهلت صدور نولا اوستا اکنون ۱۵۰ روز است

از تغییرات مهمی که در پایان سال ۲۰۲۵ تثبیت شد و در سال ۲۰۲۶ اجرا می‌شود، افزایش مهلت قانونی بررسی درخواست «نولا اوستا» برای پیوستن خانواده از ۹۰ روز به ۱۵۰ روز است. درخواست از طریق سامانه وزارت کشور به Sportello Unico per l’Immigrazione در Prefettura محل اقامت متقاضی ارسال می‌شود.

این ۱۵۰ روز مربوط به مرحله صدور نولا اوستا در ایتالیاست و نباید با کل زمان لازم برای ورود عضو خانواده اشتباه گرفته شود. پس از صدور نولا اوستا، مرحله کنسولی آغاز می‌شود و عضو خانواده در خارج از ایتالیا باید برای ویزای پیوستن خانواده اقدام کند. نمایندگی دیپلماتیک یا کنسولی در این مرحله رابطه خانوادگی و سایر شرایط مربوط به شخص متقاضی ویزا را بررسی می‌کند.

اگر پرونده پس از پایان مهلت قانونی بدون دلیل مشخص متوقف بماند، صرف انتظار همیشه بهترین راه‌حل نیست. بسته به وضعیت پرونده، می‌توان ارسال درخواست رسمی پیگیری، مطالبه دسترسی به اسناد اداری و در موارد مناسب بررسی امکان اقدام قضایی علیه تأخیر غیرموجه را در نظر گرفت.

حداقل درآمد برای سال ۲۰۲۶ چقدر است؟

در سال ۲۰۲۶ مبلغ سالانه «assegno sociale» برابر با ۷٬۱۰۱٫۱۲ یورو است. قاعده عمومی این است که درآمد سالانه متقاضی نباید کمتر از مبلغ سالانه کمک‌هزینه اجتماعی باشد و برای هر عضو خانواده‌ای که قرار است به او ملحق شود، نصف این مبلغ به حداقل درآمد اضافه می‌شود.

بر این اساس، برای پیوستن یک عضو خانواده حداقل درآمد سالانه معمولاً ۱۰٬۶۵۱٫۶۸ یورو است؛ برای دو عضو خانواده ۱۴٬۲۰۲٫۲۴ یورو؛ برای سه عضو ۱۷٬۷۵۲٫۸۰ یورو؛ و برای چهار عضو ۲۱٬۳۰۳٫۳۶ یورو. در مورد پیوستن دو یا چند فرزند زیر ۱۴ سال، قانون محاسبه ویژه‌ای دارد و حداقل پایه می‌تواند برابر با دو برابر مبلغ سالانه کمک‌هزینه اجتماعی باشد.

در محاسبه درآمد، فقط درآمد شخص درخواست‌کننده اهمیت ندارد. در صورت وجود شرایط قانونی و ارائه مدارک مناسب، درآمد اعضای خانواده‌ای که با او زندگی می‌کنند نیز می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. بنابراین در پرونده‌ای که درآمد متقاضی به‌تنهایی کمی پایین‌تر از حد مقرر است، باید بررسی شود آیا امکان اضافه کردن درآمد همسر یا سایر اعضای خانواده هم‌خانه وجود دارد یا خیر.

دارندگان وضعیت پناهندگی یا حمایت فرعی در زمینه اثبات درآمد و مسکن از قواعد تسهیل‌شده برخوردارند و نباید شرایط عمومی مربوط به سایر اتباع کشورهای ثالث به‌طور خودکار به پرونده آنان تعمیم داده شود.

مسکن مناسب فقط داشتن قرارداد اجاره نیست

برای بیشتر پرونده‌های عادی پیوستن خانواده، وجود مسکن مناسب یکی از شرایط اساسی است. علاوه بر سند مالکیت، قرارداد اجاره یا مدرک معتبر استفاده از محل، معمولاً باید گواهی مناسب بودن مسکن از نظر بهداشتی و ظرفیت سکونت ارائه شود.

اصلاحات اخیر کنترل ظرفیت واقعی مسکن را جدی‌تر کرده‌اند. تعداد افرادی که از قبل در خانه زندگی می‌کنند و تعداد اعضایی که پس از پیوستن وارد خواهند شد، با معیارهای مربوط به سطح و شرایط بهداشتی محل مقایسه می‌شود. به همین دلیل ممکن است خانه‌ای که برای یک یا دو نفر مناسب است، برای خانواده بزرگ‌تر قابل قبول شناخته نشود.

پیش از ارسال درخواست چه چیزهایی را باید کنترل کرد؟

پیش از ثبت پرونده بهتر است چهار موضوع به‌صورت هم‌زمان بررسی شود: نوع و اعتبار اجازه اقامت متقاضی، سابقه دو سال اقامت قانونی در مواردی که این شرط لازم است، درآمد قابل اثبات و وضعیت مسکن. پس از آن باید اطلاعات هویتی اعضای خانواده دقیقاً مطابق گذرنامه و مدارک رسمی وارد شود؛ اختلاف کوچک در نام، تاریخ تولد یا محل تولد می‌تواند در مرحله کنسولی مشکل ایجاد کند.

مدارک مربوط به ازدواج، تولد یا رابطه والدین و فرزندان نیز باید مطابق قواعد کنسولی قابل استفاده باشند. در مورد مدارک صادرشده در خارج از ایتالیا، موضوع ترجمه رسمی، تأیید یا قانونی‌سازی اسناد باید قبل از مرحله ویزا بررسی شود. شرایط شکلی مدارک ممکن است بر اساس کشور محل صدور متفاوت باشد.

نتیجه عملی

پیوستن خانواده در ایتالیا همچنان یک حق مهم است، اما در سال ۲۰۲۶ روند آن از نظر مدارک و زمان‌بندی ساده‌تر نشده است. شرط دو سال اقامت برای بسیاری از متقاضیان، کنترل دقیق‌تر مسکن، حداقل درآمد به‌روزشده و مهلت ۱۵۰ روزه برای نولا اوستا باعث شده است که برنامه‌ریزی قبل از ارسال درخواست اهمیت بیشتری پیدا کند.

اشتباه رایج این است که فرد ابتدا درخواست را ارسال می‌کند و فقط پس از دریافت درخواست تکمیل مدارک یا اخطار رد، شرایط خود را بررسی می‌کند. در بسیاری از پرونده‌ها بهتر است برعکس عمل شود: ابتدا وضعیت اقامت، سابقه ثبت جمعیت، درآمد، مسکن و مدارک خانوادگی کنترل شود و سپس پرونده کامل ارسال گردد. این روش نمی‌تواند زمان اداری را حذف کند، اما خطر توقف پرونده یا رد شدن آن به علت نقص قابل پیشگیری را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

مجوز واحد کار در ایتالیا در سال ۲۰۲۶: مهلت ۳۰ روزه برای صدور و ۹۰ روز برای تمدید

از ۴ ژوئن ۲۰۲۶ مقررات جدید «مجوز واحد کار» در ایتالیا لازم‌الاجرا شده است. این اصلاحات برای بسیاری از اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا که برای کار وارد ایتالیا می‌شوند یا مجوز کار خود را تمدید می‌کنند، اهمیت عملی مستقیم دارد: زمان صدور نخستین مجوز کوتاه‌تر شده، بازه زمانی تمدید تغییر کرده و کارفرما نیز موظف شده اطلاعات مربوط به روند صدور مجوز کار را به کارگر خارجی منتقل کند.

اصلاح قانون از چه زمانی اجرا می‌شود؟

فرمان تقنینی شماره ۸۳ مورخ ۱۶ آوریل ۲۰۲۶، که برای اجرای دستورالعمل اتحادیه اروپا ۲۰۲۴/۱۲۳۳ تصویب شده است، در ۲۰ مه ۲۰۲۶ در روزنامه رسمی ایتالیا منتشر شد و از ۴ ژوئن ۲۰۲۶ لازم‌الاجراست. این مقررات چند بخش از ماده ۵ و ماده ۲۲ قانون مهاجرت ایتالیا، یعنی Decreto Legislativo n. 286/1998، را اصلاح کرده است.

برای نخستین مجوز واحد کار، مهلت ۳۰ روزه پیش‌بینی شده است

یکی از مهم‌ترین تغییرات، درج بند جدید 8.1-bis در ماده ۵ قانون مهاجرت است. بر اساس این مقرره، Questura باید «مجوز واحد کار» را حداکثر ظرف ۳۰ روز از زمان کامل شدن درخواست صادر کند.

این مهلت به مرحله پس از ورود قانونی کارگر به ایتالیا و تکمیل پرونده مربوط است. بنابراین نباید آن را با مرحله قبلی، یعنی درخواست nulla osta al lavoro از طریق Sportello Unico per l’Immigrazione، اشتباه گرفت. در عمل، پرونده ورود برای کار همچنان از چند مرحله تشکیل می‌شود و تکمیل درست مدارک در هر مرحله اهمیت تعیین‌کننده دارد.

تمدید مجوز: بازه قانونی از ۶۰ به ۹۰ روز تغییر کرده است

اصلاحات سال ۲۰۲۶ در ماده ۵ قانون مهاجرت، بازه زمانی مربوط به درخواست تمدید مجوز اقامت را از ۶۰ روز به ۹۰ روز افزایش داده است. برای دارنده مجوز کار، نتیجه عملی روشن است: نباید تمدید را به روزهای آخر موکول کرد و بهتر است مدارک مربوط به ادامه رابطه کاری، محل اقامت، درآمد و سایر شرایط لازم از قبل آماده شود.

همچنین مهلت عمومی رسیدگی اداری که در برخی بخش‌های ماده ۵ پیش‌تر ۶۰ روز بود، به ۹۰ روز افزایش یافته است. این تغییر به معنای از بین رفتن حق کار یا اقامت در زمان انتظار نیست. در صورتی که درخواست تمدید به‌طور صحیح ارائه شده و رسید معتبر در اختیار شخص باشد، قواعد مربوط به ادامه اقامت و فعالیت کاری در دوره انتظار همچنان باید مورد توجه قرار گیرد.

کارفرما باید کارگر خارجی را در جریان پرونده قرار دهد

ماده ۲۲ قانون مهاجرت نیز اصلاح شده است. اکنون کارفرما موظف است هر ارتباطی را که درباره روند nulla osta دریافت می‌کند، بدون تأخیر به تبعه خارجی اطلاع دهد. این نکته به‌ویژه در پرونده‌هایی مهم است که اداره مهاجرت یا Prefettura درخواست تکمیل مدارک، توضیح یا رفع نقص می‌کند.

در عمل، بسیاری از مشکلات زمانی ایجاد می‌شود که کارگر خارجی از وجود یک درخواست تکمیلی یا یک مانع اداری مطلع نمی‌شود. تکلیف جدید کارفرما می‌تواند از بسته شدن پرونده یا از دست رفتن فرصت پاسخ‌گویی جلوگیری کند.

روی کارت جدید چه چیزی نوشته می‌شود؟

در مجوزهای مشمول این نظام، عبارت «perm. unico lavoro» درج می‌شود و کارت الکترونیکی باید اطلاعات بیشتری درباره شرایط کار و تضمین‌های مرتبط با وضعیت اقامتی دارنده ارائه کند. هدف این نظام آن است که اجازه اقامت و اجازه کار در قالب یک عنوان واحد و قابل شناسایی قرار گیرند.

همه مجوزهایی که اجازه کار می‌دهند «مجوز واحد کار» نیستند

این نکته از نظر عملی بسیار مهم است. برخی مجوزها هرچند امکان کار در ایتالیا را فراهم می‌کنند، از نظر قانونی در دسته «permesso unico lavoro» قرار نمی‌گیرند. برای نمونه، برخی عناوین مربوط به تحصیل، حمایت ویژه، حمایت موقت، کار مستقل، انتقال درون‌شرکتی و برخی وضعیت‌های خاص دیگر تابع مقررات متفاوتی هستند.

بنابراین صرف این‌که یک مجوز اجازه کار می‌دهد، به این معنا نیست که تمام مهلت‌ها و قواعد جدید مجوز واحد کار بدون استثنا بر آن اعمال می‌شود. نوع دقیق عنوان اقامت باید همیشه روی کارت و در مبنای قانونی پرونده بررسی شود.

نکته عملی برای کارگران خارجی در ایتالیا

کسانی که با مجوز کار در ایتالیا اقامت دارند باید تاریخ انقضای کارت، نوع دقیق مجوز، رسید درخواست تمدید و ارتباطات کارفرما با Sportello Unico یا Questura را نگهداری کنند. اگر اداره در صدور یا تمدید مجوز تأخیر غیرعادی داشته باشد، صرف انتظار منفعلانه همیشه بهترین راه نیست؛ بسته به وضعیت پرونده می‌توان از درخواست رسمی پیگیری، دسترسی به پرونده اداری و در صورت لزوم ابزارهای قضایی برای مقابله با سکوت یا تأخیر اداره استفاده کرد.

Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Iscritto al Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

تابعیت ایتالیا برای فرزند زیر ۱۸ سال وقتی والد شهروند می‌شود: شرط دو سال اقامت را نباید نادیده گرفت

در حقوق تابعیت ایتالیا، شهروند شدن پدر یا مادر لزوماً به این معنا نیست که فرزند زیر ۱۸ سال نیز در هر شرایطی به طور خودکار شهروند ایتالیا می‌شود. پس از اصلاحات سال ۲۰۲۵، ماده ۱۴ قانون شماره ۹۱ سال ۱۹۹۲ یک شرط زمانی مهم را اضافه کرده است: در تاریخی که والد تابعیت ایتالیایی را به دست می‌آورد، فرزند باید علاوه بر هم‌زیستی واقعی با او، دست‌کم دو سال به طور قانونی و پیوسته در ایتالیا اقامت داشته باشد؛ اگر کودک کمتر از دو سال سن دارد، اقامت قانونی باید از زمان تولد او برقرار بوده باشد. این موضوع در سال ۲۰۲۶ یکی از نکات مهمی است که خانواده‌ها باید پیش از ادای سوگند تابعیت والد بررسی کنند.

قاعده ماده ۱۴ چیست؟

ماده ۱۴ قانون تابعیت ایتالیا مقرر می‌کند که فرزندان زیر سن قانونیِ شخصی که تابعیت ایتالیا را تحصیل یا دوباره کسب می‌کند، در صورت هم‌زیستی با آن والد می‌توانند تابعیت ایتالیا را به دست آورند. با اصلاحی که در سال ۲۰۲۵ وارد شد، این قاعده دیگر تنها بر «صغیر بودن» و «هم‌زیستی» متکی نیست. اکنون باید در همان تاریخی که تابعیت والد مؤثر می‌شود، شرط اقامت قانونی و پیوسته دو ساله فرزند نیز احراز شود.

برای کودک زیر دو سال، قانون منطقی متفاوت دارد: چون اساساً امکان داشتن دو سال سابقه اقامت وجود ندارد، کافی است اقامت قانونی او از زمان تولد برقرار بوده باشد. بنابراین در پرونده‌های خانوادگی، سن کودک و تاریخ شروع اقامت قانونی او باید در کنار تاریخ ادای سوگند والد بررسی شود.

هم‌زیستی صرفاً ثبت یک آدرس مشترک نیست

شرط هم‌زیستی در این حوزه صرفاً یک داده صوری در ثبت احوال یا فهرست خانوار نیست. طبق مقررات اجرایی، هم‌زیستی باید پایدار و واقعی باشد و در زمان تحصیل تابعیت توسط والد وجود داشته باشد. در عمل، گواهی وضعیت خانوادگی، سوابق ثبت اقامت، مدارک مربوط به محل سکونت و وضعیت واقعی زندگی کودک می‌توانند برای اثبات این شرط اهمیت داشته باشند.

به همین دلیل، اگر فرزند در عمل با والد زندگی می‌کند اما ثبت آدرس، انتقال اقامت یا وضعیت اداری او با تأخیر انجام شده است، بهتر است پیش از مرحله نهایی پرونده تابعیت والد، وضعیت اسناد بررسی و در صورت امکان منظم شود. اختلاف میان وضعیت واقعی خانواده و داده‌های ثبت‌شده می‌تواند در مرحله شناسایی تابعیت فرزند مشکل ایجاد کند.

چرا تاریخ سوگند والد اهمیت عملی دارد؟

در پرونده‌های اعطای تابعیت، تابعیت والد پس از ادای سوگند مؤثر می‌شود. به همین علت، برای اجرای ماده ۱۴ باید وضعیت فرزند در همان مقطع زمانی بررسی شود. اگر، برای مثال، فرزند در زمان صدور فرمان تابعیت فقط یک سال و یازده ماه سابقه اقامت قانونی داشته باشد اما چند هفته بعد دو سال کامل شود، زمان ادای سوگند می‌تواند از نظر عملی اهمیت پیدا کند.

این نکته به معنای امکان به تأخیر انداختن نامحدود سوگند نیست. فرمان تابعیت باید در مهلت قانونی اجرا شود و سوگند نیز باید در مهلت مقرر انجام گیرد. علاوه بر آن، کودک باید هنگام مؤثر شدن تابعیت والد هنوز زیر سن قانونی باشد. بنابراین اگر فرزند هم‌زمان به سن ۱۸ سالگی نزدیک می‌شود، محاسبه دقیق تاریخ‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین پرونده‌هایی، برنامه‌ریزی زمانی بدون بررسی حقوقی می‌تواند نتیجه‌ای غیرقابل بازگشت ایجاد کند.

اگر شرط دو سال کامل نباشد چه می‌شود؟

نبودن شرط دو سال اقامت قانونی به این معنا نیست که اقامت کودک در ایتالیا غیرقانونی است و همچنین به معنای از بین رفتن همه راه‌های آینده برای تابعیت نیست. نتیجه مستقیم این است که نمی‌توان تحصیل تابعیت کودک را صرفاً بر اساس ماده ۱۴ و به تبع تابعیت والد، خودکار دانست. در این وضعیت باید بررسی شود که آیا مسیر دیگری بر اساس محل تولد، مدت اقامت، تابعیت والد، وضعیت فرزند پس از رسیدن به سن قانونی یا سایر مقررات قانون شماره ۹۱ سال ۱۹۹۲ قابل استفاده است یا خیر.

همچنین لازم است میان دو وضعیت متفاوت تفکیک شود: فرزندی که در زمان تابعیت گرفتن والد از قبل وجود داشته و زیر ۱۸ سال است، با فرزندی که پس از ایتالیایی شدن والد متولد می‌شود. برای حالت دوم، قواعد مربوط به انتقال تابعیت و اصلاحات اخیر قانون تابعیت می‌تواند متفاوت باشد و باید با توجه به محل تولد، تابعیت دیگر والد، مدت اقامت والد ایتالیایی در ایتالیا و سایر شرایط قانونی بررسی شود.

چه مدارکی را بهتر است پیش از سوگند کنترل کرد؟

برای خانواده‌ای که یکی از والدین در آستانه ادای سوگند تابعیت است، بررسی پیشگیرانه اسناد اهمیت زیادی دارد. به طور معمول باید تاریخ دقیق شروع اقامت قانونی کودک، ثبت پیوسته او در شهرداری، وضعیت اجازه اقامت یا مدرک اقامتی، هم‌زیستی واقعی با والد و سن کودک در تاریخ مؤثر شدن تابعیت والد کنترل شود. همچنین بهتر است سوابق تاریخی اقامت از شهرداری اخذ شود، زیرا یک وقفه ثبت‌شده در آناگرافه می‌تواند بعداً نیازمند توضیح و اثبات باشد.

پس از ادای سوگند نیز مناسب است خانواده صرفاً فرض نکند که همه آثار اداری به صورت خودکار در سامانه‌ها ظاهر می‌شود. بررسی نزد اداره وضعیت مدنی شهرداری درباره ثبت تابعیت فرزند، به‌روزرسانی وضعیت در آناگرافه و سپس درخواست مدارک هویتی ایتالیایی می‌تواند از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کند.

نتیجه عملی برای خانواده‌های مهاجر

در گذشته بسیاری از خانواده‌ها تصور می‌کردند کافی است والد تابعیت ایتالیا را به دست آورد تا فرزند زیر ۱۸ سالِ ساکن با او نیز بدون شرط زمانی دیگری شهروند شود. در چارچوب فعلی این تصور می‌تواند اشتباه باشد. از سال ۲۰۲۵، اقامت قانونی و پیوسته دو ساله فرزند ـ یا اقامت از زمان تولد برای کودک زیر دو سال ـ به یک شرط اساسی تبدیل شده است.

بنابراین مرحله پیش از سوگند والد دیگر صرفاً یک تشریفات پایانی نیست. برای خانواده‌ای که فرزند زیر سن قانونی دارد، این مرحله باید به عنوان زمان کنترل دقیق اقامت، هم‌زیستی، سن فرزند و تاریخ‌های کلیدی پرونده در نظر گرفته شود. چند هفته اختلاف در تاریخ‌ها، یک وقفه در ثبت اقامت یا نزدیک بودن فرزند به هجده سالگی می‌تواند در تعیین اینکه تابعیت به او نیز منتقل می‌شود یا خیر، اثر واقعی داشته باشد.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

ثبت در SIISL در سال ۲۰۲۶: مسیر کار در ایتالیا برای افراد آموزش‌دیده در کشور مبدأ خارج از سهمیه‌های فلوسی

از تابستان ۲۰۲۶، برای اتباع کشورهای ثالثی که در کشور مبدأ یک برنامه رسمی آموزش حرفه‌ای و آموزش مدنی ـ زبانی مورد تأیید وزارت کار ایتالیا را به پایان رسانده‌اند، سازوکار عملی تازه‌ای برای ورود به بازار کار ایتالیا فعال شده است. ثبت این افراد در سامانه SIISL می‌تواند ارتباط مستقیم‌تر میان مهارت‌های کسب‌شده در خارج از ایتالیا و نیاز کارفرمایان ایتالیایی را فراهم کند؛ اما این مسیر فقط برای شرکت‌کنندگان در برنامه‌های رسمی موضوع ماده ۲۳ قانون مهاجرت ایتالیا است و هر دوره آموزشی خصوصی یا عمومی در خارج از کشور به خودی خود چنین حقی ایجاد نمی‌کند.

مبنای قانونی مسیر آموزش در کشور مبدأ چیست؟

ماده ۲۳ فرمان تقنینی شماره ۲۸۶ سال ۱۹۹۸، یعنی «قانون جامع مهاجرت» ایتالیا، امکان اجرای برنامه‌های آموزش حرفه‌ای و آموزش مدنی ـ زبانی در کشورهای مبدأ را پیش‌بینی کرده است. پس از اصلاحات سال ۲۰۲۳، افرادی که این برنامه‌های مورد تأیید وزارت کار و سیاست‌های اجتماعی را با موفقیت به پایان می‌رسانند، می‌توانند برای ورود به ایتالیا جهت اشتغال از یک کانال ویژه استفاده کنند که خارج از سهمیه‌های عادی Decreto Flussi قرار دارد.

این نکته از نظر عملی بسیار مهم است. در مسیر معمول Decreto Flussi، ورود برای کار غالباً به وجود سهمیه سالانه، نوع سهمیه، زمان باز شدن پنجره درخواست و در بسیاری موارد به رقابت شدید در روزهای موسوم به click day وابسته است. در مقابل، مسیر ماده ۲۳ برای افرادی طراحی شده است که پیش از ورود، در یک برنامه حرفه‌ای و زبانی مورد تأیید شرکت کرده‌اند و مهارت آنان با نیازهای واقعی بازار کار ایتالیا پیوند خورده است.

تغییر مهم سال ۲۰۲۶: ثبت در سامانه SIISL

با فرمان بین‌وزارتی مورخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، که اجرای ماده ۱۴ بند ۶ فرمان قانونی شماره ۱۵۹/۲۰۲۵ را تنظیم می‌کند، نحوه ثبت افراد آموزش‌دیده در خارج از کشور در «سامانه اطلاعاتی شمول اجتماعی و اشتغال» یا SIISL مشخص شده است. اعلام انتشار این فرمان و پیوست فنی آن در روزنامه رسمی ایتالیا، سری عمومی شماره ۱۹۱ مورخ ۱۹ اوت ۲۰۲۶، منتشر شد.

SIISL سامانه‌ای است که نزد وزارت کار ایجاد شده و توسط INPS مدیریت می‌شود و هدف آن تسهیل ارتباط میان عرضه و تقاضای کار است. اهمیت مقررات جدید برای مهاجران در این است که فردی که دوره رسمی موضوع ماده ۲۳ را با موفقیت به پایان رسانده است، پس از تکمیل فرایند ثبت، دارای یک پروفایل حرفه‌ای قابل مشاهده برای کارفرمایانی خواهد بود که در بخش‌های متناسب با آموزش او فعالیت می‌کنند.

ثبت‌نام مستقیم توسط متقاضی انجام نمی‌شود

یکی از نکاتی که باید از ابتدا روشن باشد این است که متقاضی نمی‌تواند صرفاً با ایجاد یک حساب کاربری در SIISL، خود را مشمول ماده ۲۳ کند. فرایند ثبت از طریق نهادی انجام می‌شود که برنامه آموزشی را پیشنهاد و اجرا کرده و برنامه آن قبلاً مطابق دستورالعمل‌های وزارت کار ایتالیا تأیید شده است.

فهرست افرادی که دوره را با موفقیت پایان داده‌اند از طریق «پلتفرم ورود افراد آموزش‌دیده در خارج» یا PIF به SIISL منتقل می‌شود. سپس نهاد پیشنهاددهنده باید اطلاعات لازم مربوط به هر شرکت‌کننده را تکمیل کند. پس از آن سامانه برای شخص مورد نظر پیام ارسال می‌کند تا ثبت‌نام خود را تکمیل و پروفایل را فعال کند. اگر شخص در مهلت مقرر پروفایل خود را فعال نکند، نهاد پیشنهاددهنده باید صحت اطلاعات تماس را بررسی کند و در صورت لزوم آن‌ها را اصلاح نماید؛ همچنین پس از گذشت ۱۵ روز از اطلاع‌رسانی، موظف است تکمیل فرایند را به فرد یادآوری کند.

پس از فعال شدن پروفایل چه اتفاقی می‌افتد؟

پس از فعال شدن پروفایل، SIISL یک رزومه اولیه بر اساس اطلاعات آموزشی و حرفه‌ای ثبت‌شده ایجاد می‌کند. این رزومه برای کارفرمایانی که در بخش‌های مرتبط با آموزش انجام‌شده فعالیت دارند قابل مشاهده خواهد بود. هدف این سازوکار آن است که آموزش در کشور مبدأ به یک مدرک بی‌اثر تبدیل نشود، بلکه بتواند به شکل واقعی در جست‌وجوی کار و انتخاب نیروی مناسب توسط شرکت‌های ایتالیایی مورد استفاده قرار گیرد.

با این حال، ثبت در SIISL به معنای صدور خودکار ویزا، اجازه ورود یا اجازه اقامت نیست. این سامانه ابزار اتصال فرد آموزش‌دیده به بازار کار است. برای ورود قانونی به ایتالیا همچنان باید یک کارفرما وجود داشته باشد که قصد استخدام داشته باشد و درخواست قانونی لازم را از طریق مقررات مهاجرت کاری ارائه کند.

درخواست nulla osta و مزیت خروج از سهمیه‌ها

پس از پایان دوره و در صورت وجود کارفرما، کارفرمای ایتالیایی باید درخواست اسمی nulla osta برای کار را از طریق Portale ALI به Sportello Unico per l’Immigrazione ارائه کند. برای افرادی که برنامه‌های ماده ۲۳ را به پایان رسانده‌اند، این ورود خارج از سهمیه‌های Decreto Flussi انجام می‌شود؛ بنابراین اصل امکان درخواست به پایان یافتن سهمیه‌های عادی سالانه وابسته نیست.

طبق مقررات اعلام‌شده توسط وزارت کار، Sportello Unico باید در حالت عادی ظرف ۳۰ روز nulla osta را صادر کند و در این حوزه اصل سکوت ـ رضایت نیز پیش‌بینی شده است. با این حال، این قاعده مطلق نیست و برای برخی پرونده‌ها، از جمله مواردی که مشمول کنترل‌های ویژه قانونی باشند، بررسی‌های تکمیلی ممکن است انجام شود. بنابراین پایان مهلت اداری را نباید در همه پرونده‌ها بدون بررسی وضعیت واقعی، معادل صدور قطعی مجوز تلقی کرد.

مهلت درخواست ویزا و ورود به ایتالیا

پس از پایان دوره آموزشی، درخواست ویزای ورود برای کار می‌تواند حداکثر ظرف ۱۲ ماه از تاریخ پایان دوره ارائه شود. نمایندگی دیپلماتیک یا کنسولی ایتالیا در کشور مبدأ، پس از وجود شرایط قانونی و nulla osta معتبر، باید درخواست ویزا را بررسی کند و مهلت قانونی اعلام‌شده برای صدور ویزا ۹۰ روز است.

این فاصله زمانی اهمیت ویژه‌ای دارد. شخصی که یک دوره مورد تأیید را پایان داده است نباید تصور کند که امکان استفاده از این مسیر برای مدت نامحدود باقی می‌ماند. نگهداری گواهی پایان دوره، اطلاعات دقیق نهاد برگزارکننده و پیگیری سریع فرصت‌های استخدامی در ایتالیا ضروری است، زیرا مهلت ۱۲ ماهه از پایان دوره محاسبه می‌شود.

بعد از ورود: قرارداد اقامت و اجازه کار

پس از ورود قانونی به ایتالیا، قرارداد اقامت میان کارفرما و کارگر خارجی باید ظرف ۱۵ روز منعقد شود. سپس فرایند صدور permesso di soggiorno توسط Questura ادامه پیدا می‌کند. مطابق ماده ۵ بند ۹-bis قانون مهاجرت، در صورت وجود شرایط قانونی، کارگر می‌تواند در فاصله میان ارائه صحیح درخواست و صدور نهایی اجازه اقامت فعالیت کاری خود را آغاز یا ادامه دهد؛ بنابراین تأخیر اداری Questura نباید به طور خودکار مانع اشتغال قانونی شخصی شود که مراحل مقرر را به درستی طی کرده است.

چه کسانی باید بیش از همه به این مسیر توجه کنند؟

این سازوکار به‌ویژه برای افرادی اهمیت دارد که هنوز خارج از ایتالیا هستند و به دنبال یک مسیر قانونی برای ورود با هدف کار می‌گردند، اما امکان استفاده از سهمیه‌های عادی Decreto Flussi برای آنان محدود یا نامطمئن است. با این حال، نقطه آغاز مسیر نه ثبت مستقل در یک سایت و نه خرید یک «دوره مهاجرتی» از یک مؤسسه خصوصی است. شرط اساسی، شرکت در یک برنامه حرفه‌ای و مدنی ـ زبانی است که در چارچوب ماده ۲۳ به طور رسمی ارائه و توسط مراجع ایتالیایی تأیید شده باشد.

برای یک متقاضی فارسی‌زبان، اولین پرسش عملی باید این باشد که آیا دوره‌ای که در آن شرکت کرده یا قرار است شرکت کند واقعاً در فهرست برنامه‌های تأییدشده ماده ۲۳ قرار دارد و نهاد برگزارکننده چه مسئولیتی در ثبت اطلاعات در PIF و SIISL دارد. اگر پاسخ به این پرسش روشن نباشد، پرداخت هزینه برای دوره یا اتکا به وعده ورود به ایتالیا می‌تواند خطرناک باشد.

نتیجه‌گیری

مقررات سال ۲۰۲۶ SIISL را به حلقه عملی جدیدی میان آموزش در کشور مبدأ و استخدام در ایتالیا تبدیل کرده است. ارزش این سازوکار در آن است که فرد واجد شرایط می‌تواند بدون انتظار برای سهمیه‌های عادی Decreto Flussi وارد مسیر استخدام شود، پروفایل حرفه‌ای او در یک سامانه رسمی برای کارفرمایان قابل مشاهده باشد و پس از یافتن کارفرما، پرونده nulla osta، ویزا و اجازه اقامت را از مسیر قانونی ادامه دهد.

در عین حال، باید از ساده‌سازی بیش از حد این مقررات پرهیز کرد: ثبت در SIISL به تنهایی ویزا ایجاد نمی‌کند، هر دوره آموزشی خارجی مشمول ماده ۲۳ نیست و وجود کارفرما و تکمیل مراحل اداری همچنان ضروری است. برای کسانی که واقعاً در برنامه‌های رسمی تأییدشده شرکت کرده‌اند، اما این اصلاح می‌تواند یکی از مهم‌ترین مسیرهای قانونی ورود کاری به ایتالیا در سال ۲۰۲۶ باشد.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

۱۴۰۵ شهریور ۱۰, سه‌شنبه

اجازه اقامت خانوادگی در ایتالیا با وجود منقضی شدن اجازه اقامت: رأی مهم دیوان عالی در سال ۲۰۲۶

دیوان عالی ایتالیا در سال ۲۰۲۶ اصل مهمی را درباره اجازه اقامت خانوادگی روشن کرده است: صرف منقضی شدن طولانی‌مدت اجازه اقامت، در همه موارد مانع درخواست اقامت خانوادگی نیست. اگر فرد خارجی درگیر یک روند اداری یا قضایی باشد که ممکن است به صدور اجازه اقامت منتهی شود، یا اخراج او با حق زندگی خانوادگی در ایتالیا تعارض جدی پیدا کند، وضعیت باید به‌طور واقعی و فردی بررسی شود.

رأی شماره ۶۵۳۵ سال ۲۰۲۶ دیوان عالی چه می‌گوید؟

شعبه اول دیوان عالی ایتالیا با رأی شماره ۶۵۳۵/۲۰۲۶ که در ۱۹ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، به پرونده مردی خارجی رسیدگی کرد که همسر او دارای اجازه اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا بود. دادگاه تجدیدنظر پیش‌تر پذیرفته بود که رابطه خانوادگی واقعی است و خانواده شرایط اصلی مربوط به مسکن مناسب و درآمد کافی را دارد، اما فقط به این دلیل که وضعیت اقامتی مرد منظم نبود، درخواست اقامت خانوادگی را نپذیرفته بود.

دیوان عالی این رویکرد را رد کرد. مطابق تفسیر ارائه‌شده از ماده ۳۰ بند ۱ حرف c قانون مهاجرت ایتالیا، مفهوم «خارجی دارای اقامت قانونی» نباید همیشه به شکل محدود و صرفاً صوری فهمیده شود. در برخی وضعیت‌ها حتی فردی که اجازه اقامت او بیش از یک سال پیش منقضی شده است می‌تواند در دایره حمایتی این مقرره قرار گیرد.

انقضای اجازه اقامت همیشه پایان راه نیست

اهمیت عملی رأی در این است که اداره مهاجرت یا دادگاه نمی‌تواند فقط به تاریخ انقضای کارت اقامت نگاه کند و بدون بررسی وضعیت واقعی خانواده پرونده را خاتمه دهد. دیوان عالی دو وضعیت را به‌طور مشخص برجسته کرده است.

نخست، حالتی که شخص یک روند اداری یا قضایی در جریان دارد و نتیجه آن ممکن است صدور اجازه اقامت با هر عنوان قانونی باشد. برای نمونه، ممکن است درخواست دیگری برای اقامت، تجدیدنظر نسبت به رد یک مجوز، یا دعوایی در دادگاه در جریان باشد که هنوز درباره حق اقامت شخص تصمیم نهایی گرفته نشده است.

دوم، حالتی که اخراج فرد باید با توجه به پیوندهای خانوادگی او در ایتالیا ارزیابی شود. ماده ۱۳ بند ۲-bis قانون مهاجرت و همچنین ماده ۸ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر ایجاب می‌کنند که در تصمیمات مربوط به دور کردن یک شخص از ایتالیا، ماهیت و استحکام زندگی خانوادگی او در این کشور مورد توجه قرار گیرد.

این رأی به معنی «اقامت خودکار» نیست

این نکته بسیار مهم است. رأی دیوان عالی به این معنا نیست که هر شخصی با اجازه اقامت منقضی، فقط به دلیل ازدواج یا داشتن بستگان در ایتالیا، به‌طور خودکار حق دریافت اجازه اقامت خانوادگی پیدا می‌کند.

رابطه خانوادگی باید واقعی و قابل اثبات باشد. علاوه بر آن، در مواردی که قانون شرایط ماده ۲۹ قانون مهاجرت را لازم می‌داند، باید موضوعاتی مانند درآمد کافی و مسکن مناسب نیز بررسی شود. اگر پرونده بر حق زندگی خصوصی و خانوادگی استوار است، کیفیت و ثبات رابطه، مدت حضور در ایتالیا، زندگی مشترک، وجود فرزندان، وابستگی متقابل اعضای خانواده و پیامدهای واقعی اخراج اهمیت پیدا می‌کند.

در پرونده سال ۲۰۲۶، همین موضوع تعیین‌کننده بود: دادگاه قبلی وجود رابطه واقعی خانوادگی، مسکن مناسب و درآمد کافی را پذیرفته بود، اما با وجود این، فقط بر نامنظم بودن وضعیت اقامت تمرکز کرده بود. دیوان عالی اعلام کرد چنین ارزیابی‌ای کافی نیست.

برای کسی که اجازه اقامتش منقضی شده چه اقدامی مهم است؟

در این نوع پرونده‌ها، اقدام سریع و مستند اهمیت زیادی دارد. شخص باید بتواند نشان دهد که دقیقاً چه روند اداری یا قضایی درباره اقامت او در جریان است و چه مدارکی از زندگی خانوادگی خود در ایتالیا دارد. سند ازدواج، گواهی اقامت، وضعیت اقامتی همسر، قرارداد اجاره یا مدارک مسکن، مدارک درآمدی، تولد فرزندان، مدارک مدرسه، وضعیت کاری و هر مدرکی که استمرار زندگی مشترک را نشان دهد می‌تواند در ارزیابی مؤثر باشد.

همچنین نباید تصور کرد که Questura موظف است بدون درخواست مشخص، بهترین نوع اجازه اقامت را برای شخص انتخاب کند. در حقوق مهاجرت ایتالیا، نوع درخواست و مدارکی که همراه آن ارائه می‌شود اهمیت اساسی دارد. بنابراین اگر مبنای خانوادگی وجود دارد، باید آن مبنا به‌طور صریح و با اسناد لازم مطرح شود.

پیام رأی برای خانواده‌های خارجی در ایتالیا

رأی شماره ۶۵۳۵/۲۰۲۶ نشان می‌دهد که در حقوق اقامت، وضعیت یک خانواده را نمی‌توان فقط به «معتبر بودن یا نبودن کارت اقامت» تقلیل داد. قانون ایتالیا و حقوق اروپایی در موارد مشخص از زندگی خانوادگی واقعی حمایت می‌کنند و اداره و دادگاه باید میان کنترل مهاجرت و حق احترام به زندگی خانوادگی تعادل برقرار کنند.

برای افراد فارسی‌زبانی که همسر یا خانواده ثابت و قانونی در ایتالیا دارند اما اجازه اقامت خودشان منقضی شده یا پرونده دیگری درباره اقامتشان در جریان است، این رأی می‌تواند اهمیت عملی زیادی داشته باشد. با این حال، نتیجه هر پرونده به جزئیات آن وابسته است و لازم است وضعیت اقامتی، سابقه پرونده، نوع رابطه خانوادگی و خطرات احتمالی اخراج به‌صورت یکجا بررسی شود.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

ورود ۱۰ هزار نیروی مراقبتی به ایتالیا در سال ۲۰۲۶: مسیر خارج از سهمیه و بدون کلیک‌دی

ایتالیا در سال ۲۰۲۶ یک مسیر ویژه برای ورود نیروی کار خارجی در بخش مراقبت خانوادگی و اجتماعی ـ بهداشتی حفظ کرده است. این مسیر با «دکرتو فلوسی» معمول تفاوت دارد: برای آن کلیک‌دی وجود ندارد و درخواست‌ها از اول ژانویه و در طول سال قابل ارائه‌اند، تا زمانی که سقف سالانه ۱۰ هزار ورود تکمیل نشده باشد. با این حال، این امکان یک ورود آزاد و بدون کنترل نیست؛ درخواست باید از طریق واسطه‌های مشخص قانونی ارائه شود و شرایط شغلی و شخص نیازمند مراقبت نیز بررسی می‌شود.

این مسیر ویژه دقیقاً برای چه کسانی است؟

قانون ایتالیا برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ یک کانال آزمایشی جداگانه پیش‌بینی کرده است که هر سال امکان ورود حداکثر ۱۰ هزار کارگر خارجی را برای فعالیت در حوزه مراقبت خانوادگی یا مراقبت اجتماعی ـ بهداشتی فراهم می‌کند. در سال ۲۰۲۶ این مسیر شامل مراقبت از سه گروه اصلی است: افراد دارای معلولیت، اشخاصی که حداقل ۸۰ سال سن دارند و کودکان از بدو تولد تا شش سالگی.

این نکته از نظر حقوقی مهم است که اصطلاح «خارج از سهمیه» به معنای نامحدود بودن ورود نیست. سقف ۱۰ هزار نفر در سال همچنان وجود دارد، اما این ظرفیت خارج از سهمیه‌های عادی دکرتو فلوسی قرار گرفته و تابع تقویم کلیک‌دی معمول نیست. بنابراین، خانواده یا کارفرمای واجد شرایط لازم نیست منتظر روز مشخصی برای ارسال درخواست بماند.

در سال ۲۰۲۶ کلیک‌دی وجود ندارد

از اول ژانویه ۲۰۲۶ درخواست‌های این مسیر از طریق مدل ویژه A-BIS fuori quota قابل ارائه است و امکان ارسال آنها در طول سال ادامه دارد. در نتیجه، برخلاف بسیاری از ورودهای کاری عادی، سرعت چند ثانیه‌ای در یک روز مشخص عامل تعیین‌کننده نیست. مسئله اصلی این است که درخواست در زمانی ارائه شود که ظرفیت سالانه هنوز موجود باشد و پرونده از نظر شرایط قانونی کامل باشد.

برای کارگری که در خارج از ایتالیا، از جمله در ایران یا دیگر کشورهای فارسی‌زبان، زندگی می‌کند، این به معنای آن نیست که شخص می‌تواند مستقیماً در سامانه وزارت کشور برای خود درخواست ویزای کار کند. ابتکار روند باید از ایتالیا و از سوی کارفرمایی باشد که واقعاً به نیروی مراقبتی نیاز دارد.

کارفرما نمی‌تواند درخواست را مستقیماً ارسال کند

یکی از ویژگی‌های مهم این مسیر آن است که حتی کارفرمای ایتالیایی نیز نمی‌تواند شخصاً درخواست نولا اوستا را ارسال کند. او باید الزاماً به یک آژانس کاریابی مجاز یا یکی از انجمن‌های کارفرمایی امضاکننده قرارداد جمعی ملی کار خانگی مراجعه کند. فقط این واسطه‌ها اجازه دارند درخواست را از طرف کارفرما به Sportello Unico per l’Immigrazione از طریق سامانه خدمات وزارت کشور منتقل کنند.

این قاعده برای کاهش درخواست‌های صوری و تقویت کنترل بر واقعی بودن نیاز به استخدام پیش‌بینی شده است. بنابراین، پیشنهادهایی که از متقاضی خارجی پول مطالبه می‌کنند و ادعا دارند بدون وجود یک کارفرمای واقعی و بدون دخالت واسطه مجاز می‌توانند مستقیماً «سهمیه مراقبتی» دریافت کنند، باید با احتیاط بسیار بررسی شوند.

چه کسی می‌تواند به عنوان فرد نیازمند مراقبت معرفی شود؟

برای افراد بالای ۸۰ سال، قانون صرف رسیدن به این سن را کافی می‌داند؛ لازم نیست شخص حتماً کاملاً ناتوان یا غیرخودکفا باشد. بنابراین حتی فردی که تا حدی مستقل است، در صورت وجود نیاز واقعی به کمک، می‌تواند در چارچوب این مسیر قرار گیرد.

در مورد معلولیت، وضعیت متفاوت است و وجود شرایط قانونی معلولیت باید قابل اثبات باشد. اگر فرد فقط از نظر عملی نیازمند کمک باشد اما هیچ شناسایی قانونی مرتبط با معلولیت نداشته باشد، استفاده از این مسیر ویژه ممکن است امکان‌پذیر نباشد و باید مسیرهای عادی استخدام نیروی خانگی بررسی شود.

درخواست می‌تواند برای مراقبت از خود کارفرما یا از همسر، خویشاوند یا خویشاوند سببی او تا درجه دوم مطرح شود، حتی اگر در یک خانه زندگی نکنند، مشروط بر اینکه فرد مورد مراقبت در ایتالیا اقامت داشته باشد. در برخی موارد معلولیت با نیاز به حمایت شدید، قانون دامنه خویشاوندی را گسترده‌تر می‌کند.

پس از ارسال درخواست چه اتفاقی می‌افتد؟

ارسال درخواست به معنای صدور خودکار نولا اوستا نیست. در این مسیر، سازوکار سکوت اداری که در برخی پرونده‌های کاری می‌تواند اهمیت داشته باشد اعمال نمی‌شود. Questura و Ispettorato Territoriale del Lavoro باید کنترل‌های لازم را انجام دهند و نولا اوستا تنها پس از نتیجه مثبت بررسی‌ها صادر می‌شود.

پس از صدور نولا اوستا، کارگر خارجی می‌تواند روند دریافت ویزای ورود برای کار را در نمایندگی کنسولی صالح آغاز کند. بعد از ورود به ایتالیا نیز باید تشریفات مربوط به قرارداد اقامت و درخواست اجازه اقامت برای کار رعایت شود. اجازه اقامت صادرشده از نوع کار subordinato است و، بسته به نوع قرارداد، می‌تواند تا حداکثر دو سال اعتبار داشته باشد.

در دوازده ماه نخست آزادی تغییر شغل کامل نیست

این مسیر با یک محدودیت مهم همراه است. در دوازده ماه نخست اشتغال قانونی در ایتالیا، کارگر اصولاً باید همان فعالیت مراقبتی را که برای آن اجازه ورود گرفته است انجام دهد. تغییر کارفرما در این دوره نیازمند مجوز قبلی Ispettorato Territoriale del Lavoro است.

بنابراین، استفاده از این کانال صرفاً برای ورود به ایتالیا و سپس ترک فوری شغل مراقبتی با ساختار قانونی این برنامه سازگار نیست. هدف قانون، پاسخ دادن به یک نیاز واقعی و قابل اثبات خانواده‌ها و اشخاص آسیب‌پذیر در ایتالیا است.

چرا این مسیر برای متقاضیان فارسی‌زبان اهمیت دارد؟

برای بسیاری از متقاضیان خارجی، دشوارترین بخش دکرتو فلوسی وابستگی به سهمیه‌ها و کلیک‌دی است. مسیر ۱۰ هزار نفری مراقبت خانوادگی یک فرصت متفاوت ایجاد می‌کند، زیرا در تمام سال قابل استفاده است و از تقویم معمول دکرتو فلوسی جداست. در مقابل، کنترل‌ها دقیق‌تر است و وجود یک نیاز واقعی به مراقبت، یک کارفرمای مشخص و دخالت واسطه مجاز ضروری است.

برای یک متقاضی فارسی‌زبان که تجربه واقعی در مراقبت از سالمندان، افراد دارای معلولیت یا کودکان دارد، این مسیر می‌تواند از نظر عملی بسیار مهم باشد. اما نقطه آغاز درست، یافتن یک رابطه کاری واقعی با خانواده یا کارفرمای واجد شرایط در ایتالیا است، نه خرید یک وعده ورود یا پرداخت پول برای یک درخواست صوری.

در پرونده‌های مهاجرت کاری، تفاوت میان یک فرصت قانونی و یک پیشنهاد پرخطر معمولاً در جزئیات procedura مشخص می‌شود. نام مدل درخواست، هویت واسطه مجاز، وجود کارفرمای واقعی، نوع شخص نیازمند مراقبت و مدارک مربوط به رابطه کاری باید پیش از هر پرداخت یا تعهد مالی به دقت بررسی شوند.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

تبدیل اجازه اقامت دانشجویی به کاری در ایتالیا: بدون سهمیه و امکان کار در زمان انتظار

برای بسیاری از دانشجویان خارجی در ایتالیا، پایان تحصیل هم‌زمان با یک تصمیم مهم مهاجرتی است: آیا می‌توان بدون خروج از کشور و بدون انتظار برای «کلیک‌دی» اجازه اقامت دانشجویی را به اجازه اقامت کاری تبدیل کرد؟ پاسخ در سال ۲۰۲۶ مثبت است، مشروط بر آن‌که شرایط قانونی رعایت شود و درخواست پیش از پایان اعتبار اجازه اقامت دانشجویی ارائه شود.

دیگر نیازی به سهمیه‌های «دکرتو فلوسی» نیست

یکی از تغییرات مهم سال‌های اخیر این است که تبدیل اجازه اقامت برای تحصیل، آموزش حرفه‌ای یا کارآموزی به اجازه اقامت برای کار دیگر به وجود سهمیه سالانه در «دکرتو فلوسی» وابسته نیست. این محدودیت با اصلاحات سال ۲۰۲۳ حذف شد. در نتیجه، دارنده اجازه اقامت معتبر برای تحصیل می‌تواند در هر زمان از سال، در صورت داشتن شرایط لازم، درخواست تبدیل به اجازه اقامت برای کار وابسته یا کار مستقل را مطرح کند.

این نکته از نظر عملی بسیار مهم است. دانشجو لازم نیست منتظر انتشار فرمان جریان‌های مهاجرتی یا روز مشخصی برای ارسال درخواست بماند. با این حال، حذف سهمیه به معنای تبدیل خودکار نیست: متقاضی همچنان باید شرایط نوع کاری را که می‌خواهد بر اساس آن اقامت خود را تغییر دهد، ثابت کند.

برای کار وابسته چه چیزی لازم است؟

در صورت تبدیل به اجازه اقامت برای کار وابسته، وجود یک پیشنهاد واقعی کار ضروری است. اطلاعات مربوط به کارفرما، نوع قرارداد، قرارداد جمعی ملی قابل اجرا، سطح شغلی، وظایف، ساعات کار و محل انجام کار باید در پرونده مشخص باشد. اداره صالح می‌تواند واقعی بودن رابطه کاری و رعایت شرایط قانونی و قراردادی را بررسی کند.

بنابراین، داشتن صرف یک وعده شفاهی استخدام کافی نیست. پیش از آغاز روند تبدیل، بهتر است پیشنهاد کاری، وضعیت کارفرما و مفاد قرارداد به‌دقت بررسی شود تا از بروز مشکل در مرحله اداری جلوگیری گردد.

تبدیل به کار مستقل

تبدیل اجازه اقامت دانشجویی به اجازه اقامت برای کار مستقل نیز امکان‌پذیر است، اما در این حالت متقاضی باید نشان دهد که برای فعالیت موردنظر مجوزها یا شرایط حرفه‌ای لازم را دارد و، هرجا قانون مقرر کرده باشد، توان مالی کافی برای آغاز و ادامه فعالیت را نیز ثابت کند. نوع مدارک بسته به فعالیت اقتصادی یا حرفه‌ای متفاوت است.

در زمان تحصیل چند ساعت می‌توان کار کرد؟

تا زمانی که شخص فقط دارنده اجازه اقامت برای تحصیل است و هنوز تبدیل انجام نشده، این اجازه اقامت امکان انجام کار وابسته را حداکثر تا ۲۰ ساعت در هفته و در مجموع حداکثر ۱۰۴۰ ساعت در سال فراهم می‌کند. این محدودیت باید از وضعیت پس از ارائه درخواست تبدیل تفکیک شود.

آیا در زمان انتظار برای تبدیل می‌توان کار کرد؟

قواعد جاری در سال ۲۰۲۶ حمایت بیشتری از کسانی که در انتظار صدور، تمدید یا تبدیل اجازه اقامت هستند فراهم می‌کند. ماده ۵، بند ۹-bis قانون مهاجرت ایتالیا تصریح می‌کند که در طول این مرحله، در صورت ارائه منظم درخواست و وجود رسیدی که ثبت آن را ثابت کند، اقامت قانونی ادامه دارد و حقوق مرتبط، از جمله امکان انجام فعالیت کاری، حفظ می‌شود.

برای استخدام قانونی، کارفرما همچنان باید الزامات مربوط به اعلام استخدام را رعایت کند، از جمله ارسال ارتباط اجباری UNILAV در موارد کار وابسته. رسید درخواست تبدیل در این مرحله سند بسیار مهمی است و باید نگهداری شود. اگر درخواست تبدیل در نهایت رد شود، حقی که صرفاً بر مبنای مرحله انتظار وجود داشته است ادامه پیدا نمی‌کند و وضعیت باید فوراً از نظر حقوقی بررسی شود.

درخواست را پیش از انقضای اجازه اقامت ارائه کنید

قاعده اساسی این است که تبدیل باید زمانی درخواست شود که اجازه اقامت برای تحصیل هنوز معتبر است. به همین دلیل، نزدیک شدن به تاریخ انقضا بدون اقدام می‌تواند وضعیت را پیچیده کند. دانشجویی که قصد دارد پس از تحصیل در ایتالیا بماند بهتر است از قبل مسیر مناسب را مشخص کند: تبدیل به کار وابسته، کار مستقل یا، در صورت وجود شرایط قانونی خاص، استفاده از دیگر عناوین اقامتی.

تفاوت میان تبدیل و تمدید را نادیده نگیرید

تبدیل اجازه اقامت یک تمدید ساده نیست. در تمدید، دلیل اقامت اساساً همان دلیل قبلی باقی می‌ماند؛ در تبدیل، مبنای حقوقی اقامت تغییر می‌کند. به همین علت، اداره می‌تواند مدارک جدیدی را مطالبه کند و تحقق شرایط مربوط به فعالیت کاری را به‌طور مستقل بررسی نماید.

برای دانشجویان فارسی‌زبان که در دانشگاه‌ها یا دوره‌های آموزشی ایتالیا تحصیل می‌کنند، این امکان یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال از اقامت تحصیلی به یک موقعیت پایدارتر در بازار کار است. حذف سهمیه‌ها مانع مهمی را از میان برداشته است، اما موفقیت درخواست همچنان به ارائه درست و به‌موقع پرونده، واقعی بودن فرصت شغلی و رعایت تشریفات اداری بستگی دارد.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.