بدون امتحان، بدون تبدیل: چرا رعایت تشریفات اداری در حقوق مهاجرت ایتالیا اساسی است
رأی اخیر دادگاه اداری منطقهای امیلیا-رومانیا بار دیگر یک اصل بنیادین در حقوق مهاجرت ایتالیا را تأیید میکند: مجوز اقامت را نمیتوان بهصورت عطف به ماسبق تبدیل کرد و رعایت تشریفات اداری صرفاً یک امر شکلی نیست، بلکه اساس حمایت حقوقی است.
بر اساس رأی شماره 254 مورخ 13 فوریه 2026 (پرونده ثبتشده با شماره 114/2026 در دفتر کل)، دادگاه به وضعیت یک شهروند خارجی پرداخت که با ویزای تحصیلی وارد ایتالیا شده بود. با پایان اعتبار مجوز اقامت، وی ادعا کرد که برای تبدیل آن به مجوز اقامت کاری درخواست داده است. با این حال، اداره پلیس (Questura) درخواست را رد کرد و همزمان حکم اخراج صادر نمود.
متن کامل رأی از طریق لینک زیر در دسترس است:
https://www.calameo.com/books/0080797759fa26ea8a2c4
مسئله اصلی که دادگاه بررسی کرد این بود که آیا واقعاً درخواست رسمی برای تبدیل مجوز ارائه شده است یا خیر. مدرک ارائهشده از سوی متقاضی تنها رسید پرداخت هزینه اداری بود و نه یک درخواست صریح برای تغییر نوع اقامت. علاوه بر این، قرارداد کاری مورد استناد پس از ارائه درخواست تمدید منعقد شده بود.
این نکته برای تصمیم نهایی تعیینکننده بود.
دادگاه تصریح کرد که اداره بهدرستی درخواست را به عنوان تقاضای تمدید مجوز اقامت تحصیلی بررسی کرده است. در نظام حقوقی ایتالیا، مشروعیت یک تصمیم اداری بر اساس درخواست واقعی ارائهشده و شرایط موجود در زمان ثبت آن ارزیابی میشود. شرایطی که بعداً ایجاد میشوند — مانند انعقاد قرارداد کار در تاریخ بعدی — نمیتوانند بهصورت عطف به ماسبق یک تبدیل درخواستنشده را توجیه کنند.
دادگاه همچنین بر یک اصل مستقر تأکید کرد: اداره پلیس ملزم نیست بهصورت خودکار امکان صدور نوع دیگری از مجوز اقامت را بررسی کند، مگر آنکه درخواست مشخصی در این خصوص ارائه شده باشد. فرآیند اداری در حوزه مهاجرت بر مبنای ابتکار و درخواست صریح متقاضی شکل میگیرد. اداره تنها نسبت به آنچه خواسته شده تصمیم میگیرد، نه نسبت به آنچه ممکن بود درخواست شود.
در خصوص مسئله زبان نیز دادگاه توضیح داد که تنظیم تصمیم رد فقط به زبان ایتالیایی بهخودیخود موجب بیاعتباری آن نمیشود، مشروط بر آنکه فرد خارجی بتواند در مهلت قانونی اعتراض کند و از حق دفاع خود به طور کامل استفاده نماید. در این پرونده، اعتراض در زمان مقرر ثبت شده بود.
از منظر ماهوی، دادگاه یادآور شد که مجوز اقامت تحصیلی مستلزم مسیر آموزشی واقعی و قابل اثبات است. در پرونده مورد نظر، متقاضی هیچ امتحان دانشگاهی را با موفقیت پشت سر نگذاشته بود و همین امر مانع تمدید مجوز شد.
این تصمیم یک ویژگی ساختاری نظام مهاجرت ایتالیا را برجسته میکند: انواع مجوزهای اقامت مشخص و هدفمند هستند و باید میان هدف اعلامشده و وضعیت واقعی فرد هماهنگی وجود داشته باشد. مجوز تحصیلی نمیتواند صرفاً به دلیل مصلحت یا شرایط بعدی به مجوز کاری تبدیل شود. تبدیل مستلزم درخواست رسمی و وجود واقعی شرایط قانونی در زمان ارائه درخواست است.
تشریفات اداری مانع فنی نیست، بلکه چارچوبی حقوقی است که حقوق در آن شکل میگیرد و حمایت میشود.
پیام برای دانشجویان خارجی در ایتالیا روشن است: مجوز تحصیلی نیازمند تعهد واقعی به تحصیل است. و اگر هدف اشتغال است، باید مسیر قانونی بهدرستی و در زمان مناسب طی شود.
Avvocato Fabio Loscerbo
وکیل در بولونیا
حقوق مهاجرت
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر