برای بسیاری از دانشجویان ایرانی در ایتالیا، یکی از مهمترین پرسشها این است که آیا برای تبدیل اجازه اقامت تحصیلی به اجازه اقامت کاری باید منتظر «دکرتو فلوسی» یا روزهای معروف به کلیکدی ماند. پاسخ امروز منفی است: در صورت وجود شرایط قانونی، این تبدیل دیگر به سهمیههای سالانه ورود نیروی کار وابسته نیست و میتواند در طول سال درخواست شود.
تغییر مهمی که هنوز بسیاری از افراد از آن خبر ندارند
اصلاحات قانونی سال ۲۰۲۳، محدودیت سهمیهای را برای تبدیل اجازه اقامت صادرشده به دلیل تحصیل، آموزش یا کارآموزی حذف کرد. در نتیجه، دارنده چنین مجوزی برای تبدیل آن به اجازه اقامت کاری، اصولاً لازم نیست منتظر انتشار دکرتو فلوسی، باز شدن سهمیه یا کلیکدی باشد.
این نکته از نظر عملی اهمیت زیادی دارد، زیرا در گذشته بسیاری از دانشجویان خارجی حتی پس از پیدا کردن کارفرما ناچار بودند منتظر سهمیه بمانند. اکنون منطق نظام متفاوت است: اگر شخص در ایتالیا بهطور منظم اقامت دارد و شرایط لازم برای نوع کار مورد نظر را دارد، امکان تبدیل میتواند بدون رقابت بر سر سهمیههای ورودی مطرح شود.
اجازه اقامت تحصیلی تا چه اندازه اجازه کار میدهد؟
اجازه اقامت برای تحصیل به خودی خود امکان انجام کار تابع را فراهم میکند، اما در حدود مشخص. قاعده عمومی این است که دانشجو میتواند حداکثر ۲۰ ساعت در هفته و در مجموع حداکثر ۱٬۰۴۰ ساعت در سال کار کند.
اگر هدف، اشتغال با ساعات بیشتر، ورود پایدار به بازار کار یا ادامه فعالیت پس از پایان مسیر تحصیلی باشد، باید بررسی شود که تبدیل اجازه اقامت به «کار تابع» یا، در صورت وجود شرایط، به «کار مستقل» مناسبتر است.
آیا باید تحصیل تمام شده باشد؟
پاسخ به نوع دوره بستگی دارد. در مورد دانشجویان دانشگاهی، از جمله دورههای کارشناسی، کارشناسی ارشد، مستر یا دکتری، در شرایط مقرر امکان درخواست تبدیل حتی پیش از پایان کامل دوره تحصیلی وجود دارد.
اما در مورد اجازههای اقامت مرتبط با دورههای آموزش حرفهای یا کارآموزی، قاعده متفاوت است و معمولاً تبدیل پس از پایان دوره یا کارآموزی امکانپذیر میشود. بنابراین صرف داشتن برچسب «تحصیل» روی کارت برای تعیین مسیر کافی نیست و نوع دقیق برنامه آموزشی باید بررسی شود.
اجازه اقامت باید معتبر باشد
نکته بسیار مهم این است که درخواست تبدیل، بهطور معمول، باید زمانی ارائه شود که اجازه اقامت فعلی هنوز معتبر است. به همین دلیل، موکول کردن اقدام به روزهای آخر اعتبار کارت میتواند بدون ضرورت ریسک ایجاد کند.
در برخی پروندهها، رویه قضایی تأخیر را بهصورت انعطافپذیر ارزیابی کرده است، اما نباید این استثنا را به یک قاعده عملی تبدیل کرد. بهترین راه این است که قبل از انقضا، وضعیت شغلی، قرارداد، مدارک کارفرما و نوع درخواست بررسی و تکمیل شود.
برای کار تابع چه چیزی لازم است؟
حذف سهمیه به این معنا نیست که تبدیل بهطور خودکار انجام میشود. برای کار تابع باید یک رابطه کاری واقعی و منطبق با قانون وجود داشته باشد و شرایط مربوط به قرارداد، ساعات کار، حقوق و مدارک کارفرما قابل اثبات باشد. درخواست از طریق سامانه خدمات وزارت کشور و بخش مربوط به Sportello Unico per l’Immigrazione انجام میشود.
در صفحات رسمی برخی Prefetturaها برای تبدیل دانشجویانی که هنوز مدرک دانشگاهی ایتالیایی نگرفتهاند، فرم VA برای کار تابع و فرم Z برای کار مستقل ذکر شده است؛ برای برخی فارغالتحصیلان در ایتالیا نیز فرمهای V2 و Z2 پیشبینی شده است. انتخاب فرم باید بر اساس وضعیت واقعی شخص انجام شود، نه صرفاً بر اساس عنوان کلی اجازه اقامت.
اگر هنوز کار پیدا نشده باشد
برای کسی که در ایتالیا یک مدرک دانشگاهی واجد شرایط گرفته اما هنوز قرارداد کار مناسب پیدا نکرده است، در برخی شرایط امکان درخواست اجازه اقامت برای جستوجوی کار وجود دارد. این مسیر با تبدیل مستقیم به کار تفاوت دارد و معمولاً مستلزم رعایت شرایط خاص و ثبت وضعیت جویای کار است.
نتیجه عملی برای دانشجویان ایرانی
مهمترین پیام این است که در سال ۲۰۲۶، یک دانشجوی ایرانی که در ایتالیا بهطور منظم اقامت دارد و فرصت شغلی واقعی پیدا میکند، نباید بهطور خودکار تصور کند که برای تغییر وضعیت خود باید منتظر دکرتو فلوسی یا کلیکدی باشد. قانون، برای تبدیل اجازه اقامت تحصیلی به اجازه کار، مسیر خارج از سهمیه را پذیرفته است.
با این حال، حذف سهمیه فقط یکی از موانع را برداشته است. اعتبار اجازه فعلی، نوع دوره تحصیلی، شرایط قرارداد، وضعیت کارفرما و مدارک لازم همچنان تعیینکنندهاند. به همین دلیل، بررسی پرونده پیش از امضای قرارداد یا پیش از نزدیک شدن به تاریخ انقضای اجازه اقامت میتواند از تأخیرها و ردهای قابل پیشگیری جلوگیری کند.
Avv. Fabio Loscerbo
وکیل دادگستری و Avvocato Cassazionista
عضو Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati در حوزه Immigrazione
ثبتشده در Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 در حوزه Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر